Veelgestelde vragen
We snappen dat je vragen hebt over de Drentse Zonneroute. Daarom vind je hier een overzicht met de veelgestelde vragen, zodat je snel de informatie kunt vinden die je zoekt.
Mocht je vraag er niet tussen staan, laat het ons dan weten via het contactformulier. We doen ons best om hier zo snel mogelijk op te reageren. Zo zorgen we er samen voor dat iedereen zo goed mogelijk geïnformeerd is.
Algemeen
Wat is de Drentse Zonneroute precies?
De Drentse Zonneroute A37 heeft als doel om duurzame energie op te wekken langs de snelweg A37, door middel van de aanleg van zonnepanelen.
Waar ligt de snelweg A37?
Het traject van de A37 loopt van het viaduct Alteveer bij Hoogeveen tot de Duitse grens bij Zwartemeer, een lengte van 42 km.
Waarom komen er zonnepanelen langs de A37?
In het klimaatakkoord staat dat in 2030 zeventig procent van onze elektriciteit uit hernieuwbare bronnen moet komen. Om hieraan te voldoen wordt er in dertig regio’s gewerkt aan Regionale Energiestrategieën (RES). In de RES hebben verschillende gemeenten, provincies, waterschappen en regionale netbeheerders met de omgeving gezamenlijk in kaart gebracht waar duurzame energie een plek kan krijgen. Het vinden van ruimte is daarbij een uitdaging. We kunnen de klimaatdoelen alleen maar halen als we ruimte dubbel benutten.
Voor de provincie Drenthe is ook een Regionale Energiestrategie tot stand gekomen. In de RES van de provincie Drenthe zijn knooppunten, bermen en middenbermen van de A37 als zoekgebied voor hernieuwbare energie geselecteerd. Op basis daarvan is het project Drentse Zonneroute A37 in 2017 van start gegaan
Welke partijen zijn betrokken bij het project?
De Drentse Zonneroute A37 is een samenwerkingsproject tussen Rijkswaterstaat, Provincie Drenthe, gemeente Hoogeveen, gemeente Coevorden, gemeente Emmen, Rijksvastgoedbedrijf, Rijksdienst voor ondernemend Nederland, Enexis en RENDO. Dit project wordt in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat uitgevoerd.
Wanneer is het idee voor de aanleg van zonnepanelen langs de A37 ontstaan?
Het idee van de Drentse Zonneroute A37 is ontstaan tijdens de Noordelijke Klimaattop 2017. Toen is een intentieovereenkomst ondertekend om uit te zoeken of er kansen waren voor een zonneroute langs de A37. Dit resulteerde in ideeën en schetsen die een inspiratie vormden voor de realisatie van de energietransitie in Drenthe.
Hoe wordt het project op de markt gezet?
Bij voldoende interesse vanuit de markt en een positief beeld van de haalbaarheid van dit zonnepark langs de A37, zal het project volgens de huidige planning eind 2026 of begin 2027 via een aanbesteding op de markt worden gebracht. De keuze voor een aanbesteding houdt verband met de realisatieverplichting en de combinatie van het beheer en onderhoud langs het gehele tracé.
Planning en hinder
Wat is de planning van het project?
- Vangrailwerkzaamheden : 2026.
- Start aanbestedingsfase zonneroute: eind 2026 of begin 2027.
- Ontwikkelende partij Drentse Zonneroute A37 bekend: 2027.
- Start bouw Drentse zonneroute A37: 2029 (verwachting).
Wat is de actuele status van het project?
Op dit moment bereidt de projectorganisatie diverse contracten voor die de exploitatie van het zonnepark mogelijk moet maken.
Wat merk ik als omwonende of weggebruiker van de werkzaamheden?
De hinder voor de omgeving zal naar verwachting beperkt zijn. De ontwikkelaar is verplicht om de omgeving te betrekken bij zijn uitvoering via zogeheten “omgevingstafels”.
Zonnepanelen
Waar komen de zonnepanelen?
De zonnepanelen komen in de meeste knooppunten, zijbermen en middenbermen. De betrokken partijen hebben de locaties geselecteerd op basis van een onderzoek in de verkenningsfase van het project. Het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) maakt het ruimtelijk mogelijk om de panelen te plaatsen op het totale grondgebied van Rijkswaterstaat langs de A37 en geeft samen met het BKP regels over de inpassing (hoogte, kleurstelling). Dit betekent niet dat overal ook panelen geplaatst moeten worden. Het ontwerp van het project is nader uitgewerkt, waardoor een aantal stukken langs het traject zijn afgevallen om redenen van veiligheid, technische haalbaarheid en inpasbaarheid. Op deze stukken worden daarom geen zonnepanelen geplaatst.
De projectorganisatie heeft de locaties in kaart gebracht door middel van een viewer. Daarnaast is er een visualisatie gemaakt die een indicatie geeft hoe de zonneroute eruit kan komen te zien. De toekomstig ontwikkelaar maakt een definitief ontwerp dat voldoet aan het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) en de regels van inpassing.
Hoe komen de zonnepanelen eruit te zien?
In het Beeldkwaliteitsplan (BKP) zijn de eisen voor de vormgeving van de zonnepanelen vastgesteld. De toekomstig ontwikkelaar is gehouden aan de inpassing conform dit plan. Zo is onder andere bepaald dat de panelen per landschap de volgende kleuren hebben:
- Stedelijk gebied: roodbruin
- Hoogveenontginningen landschap: groen
- Zandlandschap: geel
De ontwerpen voor de panelen kenmerken zich door lange lijnen. Voor afslagen en knooppunten zijn aparte ontwerpen gemaakt. In overleg met de omwonenden zal de toekomstig exploitant invulling moeten geven aan de groene invulling van de achterkant van de panelen met behulp van zogeheten “omgevingstafels”.
Verandert het uitzicht voor mensen die langs de snelweg wonen?
Er is aandacht voor het uitzicht van de bewoners die langs de snelweg wonen. Richtlijnen voor inpassing zijn in het beeldkwaliteitsplan van het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) en in het beleidskader participatie van de gemeenten vastgelegd. Zo moeten de achterkanten van de panelen afgeschermd worden voor het zicht met gebiedseigen groene inkleding. Verder moet de ontwikkelaar straks met de omgeving deze inrichting afstemmen via zogeheten “omgevingstafels”.
Wat zijn de afmetingen van de zonnepanelen?
De panelen mogen op een maximale hoogte van 75 centimeter worden aangelegd. Hiervoor worden standaardafmetingen van soortgelijke projecten gebruikt.
Geven de zonnepanelen schittering?
Nee. Zonnepanelen langs de snelweg mogen de verkeersveiligheid niet in gevaar brengen. Op basis van onderzoek en leerervaringen heeft Rijkswaterstaat daar technische randvoorwaarden voor opgesteld. Aan deze technische eisen moet een ontwikkelaar van een zonnepark voldoen. Zo moet de ontwikkelaar bij het ontwerp aantonen of de zonnepanelen veilig geplaatst kunnen worden en of er schittering kan optreden, aan de hand van een model. Mogelijk worden op basis hiervan maatregelen getroffen richting de weggebruiker. Op basis van het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) dient de ontwikkelaar ook rekening te houden met de mogelijke schittering richting de omgeving. Elke locatie is anders, dus er wordt altijd ter plekke beoordeeld of en hoe de zonnepanelen veilig geplaatst kunnen worden. Aan de hand van de beoordeling kan het ontwerp nog worden aangepast of kan een maatregel worden toegepast (zoals een coating).
Overigens blijkt uit onderzoek dat in 65% van de gevallen zonnepanelen langs de snelweg geen hinder door reflectie opleveren voor de weggebruiker, en in 95% van de gevallen minder dan 5 uur per jaar (ook voor vrachtwagens). De ervaringen met panelen langs de snelweg is tot op heden dus positief. Dit blijven we monitoren. De ervaring leert ook dat schittering vaak niet komt van de panelen zelf, maar van de lijsten (het kader en frame). Positief is dat nieuwere zonnepanelen voor minder reflectie zorgen.
Zie ook: zonnepanelen langs de snelweg: leren hoe het veilig kan | Energie op Rijksgrond.
Zijn de zonnepanelen brandveilig?
Rijkswaterstaat wil het risico op brand langs de snelweg zoveel mogelijk wegnemen en stelt eisen aan de (installateurs van de) zonnepanelen, transformatoren en de bekabeling in het zonnepark op het gebied van brandveiligheid. Dit doet Rijkswaterstaat in overleg met de veiligheidsregio en de brandweer.
Heeft het project invloed op de veiligheid langs de snelweg?
Nee. Het ontwerp voldoet aan de eisen van de Richtlijn Ontwerp Autosnelwegen (ROA) en de Veilige Inrichting Bermen (VIB).
Wie legt de zonnepanelen aan?
Een ontwikkelaar wordt geselecteerd om de zonnepanelen aan te leggen. De ontwikkelaar is daarnaast verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de bermen langs de gehele A37.
Wie betaalt de aanleg van de zonnepanelen?
Het recht om hernieuwbare energie te ontwikkelen op rijksgrond wordt gegund aan een ontwikkelaar op basis van de beste inschrijving. Een ontwikkelaar vraagt vaak subsidies aan en samen met de opbrengsten uit de opgewekte elektriciteit verdient hij de investering in de zonnepanelen in de loop van de jaren terug.
Wat gebeurt er met het onderhoud van de zonnepanelen?
De ontwikkelaar is verantwoordelijk dat de zonnepanelen worden aangelegd, beheerd en onderhouden.
Wordt er rekening gehouden met de bereikbaarheid van faunapassages/rasters?
Ja, er zijn nu faunapassages langs de A37 die in stand/beschikbaar moeten worden gehouden.
Herplaatsing bomen
Waarom worden er bomen verwijderd voor de aanleg van zonnepanelen?
Om ruimte te creëren voor de opwek van zonne-energie. Het is verplicht de bomen te compenseren. Door langs de A37 zo veel mogelijk in te zetten op zonne-energie, kunnen andere waardevolle gebieden worden ontzien.
Waar worden bomen verwijderd ten behoeve van zonnepanelen?
Op de viewer is een actueel voorlopig ontwerp van het zonnepark te bekijken. Op deze viewer is ook te zien waar op dit moment bomen staan.
Wanneer worden de bomen verwijderd?
Nadat er een ontwikkelaar is gevonden en er vergunningen zijn voor het verwijderen van de bomen. De herplanting moet binnen drie jaar na het vellen plaatsvinden.
Waar komen de bomen terug?
Dit is nog niet bekend. De herplanting van bomen is uiteindelijk de verantwoordelijkheid van de ontwikkelaar. De projectorganisatie geeft in de tenderfase kansrijke locaties voor de herplanting van bomen aan de ontwikkelaar door.
Wie gaat de bomen verwijderen?
De ontwikkelaar. De werkzaamheden voor de realisatie van het zonnepark kunnen alleen doorgaan als de herplantplicht wordt nageleefd.
Hoe wordt de omgeving bij het verwijderen en herplanten van bomen betrokken?
In de zogeheten “omgevingstafels” (uit Beleidskader Participatie Drentse Zonneroute A37) maakt de ontwikkelaar afspraken met omgeving over o.a. dit onderwerp. En het projectteam zal omwonenden op de hoogte houden van de voortgang en dit eventueel bespreken met de omwonenden.
Samen investeren
Zijn er mogelijkheden om in het proces te (blijven) participeren? Wordt er hierbij gebruik gemaakt van eerdere ervaringen in Nederland?
We zullen vanuit het projectteam de omgeving blijven informeren over de ontwikkelingen via deze website en via bijeenkomsten. Het project Drentse Zonneroute A37 maakt onderdeel uit van het OER-programma, waar actief leerervaringen worden gedeeld tussen de projecten.
In het beleidskader participatie zijn er door de gemeenten ook voorwaarden vastgelegd voor proces-participatie, om bij de uitvoering te borgen dat omwonden in het proces kunnen participeren. De projectontwikkelaar moet aan deze voorwaarden voldoen.
Tot hoever kunnen omwonenden, bedrijven, ondernemersverenigingen of samenwerkingsverbanden meedoen en profiteren van de Zonneroute?
In het beleidskader is een kaartje van de omgeving van de A37 opgenomen over welke inwoners kunnen meedoen en welke kunnen meeprofiteren. Bewoners, bedrijven, ondernemersverenigingen of andere samenwerkingsverbanden van de gemeenten kunnen mee-investeren en ontvangen dan een bepaald rendement over hun investering. Bewoners die langs de Zonneroute wonen kunnen ook meeprofiteren van de restopbrengsten, nadat de energiecoöperatie aan alle kosten (zoals uitkering rendement) heeft voldaan. Dit kaartje is in overleg met de gemeenten en omgeving tot stand gekomen en door de gemeenteraden tegelijk met het beleidskader vastgesteld. Het kaartje vindt u hier.
Hoe kan ik contact opnemen met de energiecoöperaties?
- Coöperatie Energiekoepel Zonneroute A37: info@ekz-a37.nl
- Energiek Hoogeveen: info@energiekhoogeveen.nl
- Energiek Coevorden: info@energiekcoevorden.nl
- Energiek Emmen: https://energiek-emmen.nl/projecten/
Moet ik mee-investeren om te kunnen profiteren van de opbrengsten van de Zonneroute?
Nee, dat hoeft niet. Als u mee-investeert dan kunt u wel meeprofiteren tegen een bepaald rendement. Het is aan de energiecoöperaties om dat rendement te bepalen.
Als u niet mee-investeert, dan kunt u alsnog profiteren van de opbrengsten van de Zonneroute. De energiecoöperaties investeren de restopbrengsten, nadat zij het rendement aan de investeerders hebben uitgekeerd, namelijk in sociale, maatschappelijke en duurzame projecten. Hier kunt u van meeprofiteren, ook als u geen lid bent van de energiecoöperatie. Maar, als u mee wilt bepalen waar de restopbrengsten aan worden uitgegeven, dan dient u lid te worden van één van de deelnemende energiecoöperaties.
Welke mogelijkheden tot bezwaar en beroep zijn er?
Het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) is in 2022 door Provinciale Staten vastgesteld. Ten behoeve van het plaatsen van de zonnepanelen en het verwijderen van bomen worden door de ontwikkelaar nog omgevingsvergunningen aangevraagd in de periode 2027-2029. Waar eventueel bezwaar tegen kan worden gemaakt.
Wat is er gebeurd met de reacties vanuit de omgeving?
De input is verwerkt in het esthetische programma van eisen, provinciaal inpassingsplan, beeldkwaliteitsplan, en in het beleidskader voor financiële participatie. Daarnaast wordt de input met wensen en eisen bijgehouden in een systeem. Dit wordt meegegeven aan de ontwikkelaar.
Netcapaciteit
Is er voldoende capaciteit op het net voor een zonneroute?
Er worden op dit moment 2 extra onderstations bij Veenoord en Riegmeer gebouwd door Enexis en Rendo. Zie voor info: Station Hoogeveen Riegmeer en Station Veenoord-Boerdijk. De projectontwikkelaar kan ervoor kiezen om de zonneroute op deze onderstations aan te sluiten. De Netbeheerders hebben bij de plannen voor zowel het onderstation rekening gehouden met de komst van de zonneroute. Na realisatie van beide onderstations is de netcongestie voor invoering opgelost en kan de zonneroute worden aangesloten.
Wat gebeurt er met de stroom die wordt opgewekt in het park?
De opgewekte elektriciteit van een zonne-energiefaciliteit, wordt direct verkocht aan de betrokken energiemaatschappij.
Komen er locaties voor de opslag van energie?
We zien de nut- en noodzaak van batterijopslag voor de Zonneroute. Daarom kijken we op dit moment naar de mogelijkheden voor het plaatsen van batterijopslag op rijksgronden of omliggende gronden/locaties.
Contact
Waar kan ik terecht met vragen over het project?
Heb je een vraag over de Drentse Zonneroute of wil je meer weten over wat het project betekent voor jouw omgeving? Laat het ons weten via het contactformulier. We denken graag met je mee en zorgen dat je zo goed mogelijk op de hoogte bent van de ontwikkelingen langs de A37.
Heb je vragen?
Heb je een vraag over de Drentse Zonneroute of wil je meer weten over wat het project betekent voor jouw omgeving? Laat het ons weten via het contactformulier. We denken graag met je mee en zorgen dat je zo goed mogelijk op de hoogte bent van de ontwikkelingen langs de A37.